Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5738:2021

TCVN 5738:2021 là tiêu chuẩn quan trọng quy định các yêu cầu kỹ thuật cho hệ thống báo cháy tự động trong nhà và công trình. Cùng LEO Asia tìm hiểu chi tiết hơn về TCVN 5738:2021 để đảm bảo sự an toàn và hiệu quả khi sử dụng hệ thống báo cháy tự động.

Lời nói đầu

Tiêu chuẩn TCVN 5738:2021 được ban hành thay thế cho phiên bản TCVN 5738:2001.

Tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên việc tham khảo tiêu chuẩn SP 5.13130.2009 của Liên Bang Nga.

TCVN 5738:2021 được biên soạn bởi Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ; do Bộ Công an đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

1. Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn TCVN 5738:2021

Tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu kỹ thuật cụ thể cho hệ thống báo cháy tự động trong nhà và các công trình.

Đồng thời, tiêu chuẩn này không áp dụng cho các hệ thống báo cháy tự động được thiết kế theo các quy định đặc biệt riêng biệt.

2. Tài liệu viện dẫn của tiêu chuẩn TCVN 5738:2021

Các tài liệu viện dẫn dưới đây đóng vai trò thiết yếu trong việc áp dụng tiêu chuẩn này. Nếu tài liệu viện dẫn có ghi rõ năm công bố, áp dụng phiên bản được chỉ định; nếu không ghi năm công bố, áp dụng phiên bản cập nhật mới nhất, kể cả các sửa đổi và bổ sung (nếu có).

• TCVN 7568-14:2015 (ISO 7240-14:2013): Hệ thống báo cháy – Phần 14: Hướng dẫn thiết kế, lắp đặt, triển khai, vận hành và bảo trì hệ thống báo cháy bên trong và khu vực xung quanh tòa nhà.
• TCVN 7568-10:2015 (ISO 7240-10:2012): Quy định về hệ thống báo cháy – Phần 10, tập trung vào các tiêu chuẩn kỹ thuật dành cho đầu báo cháy lửa kiểu điểm.

3. Thuật ngữ và định nghĩa trong tiêu chuẩn TCVN 5738:2021

Thuật ngữ và Định nghĩa Áp Dụng Trong Tiêu Chuẩn Này

3.1 Hệ thống báo cháy tự động (Automatic fire alarm system):
Hệ thống tự động phát hiện và thông báo vị trí xảy ra cháy.

3.1.1 Hệ thống báo cháy thường (Conventional fire alarm system):
Hệ thống báo cháy chỉ định báo động cho một khu vực cụ thể, trong đó có thể có một hoặc nhiều đầu báo cháy.

3.1.2 Hệ thống báo cháy địa chỉ (Addressable fire alarm system):
Hệ thống có khả năng thông báo địa chỉ cụ thể của từng đầu báo cháy.

3.1.3 Hệ thống báo cháy thông minh (Intelligent fire alarm system):
Ngoài việc báo cháy thông thường và báo địa chỉ, hệ thống này có thể đo các thông số như nhiệt độ, nồng độ khói, đồng thời tự điều chỉnh ngưỡng tác động theo yêu cầu thiết kế.

3.2 Thiết bị báo cháy tự động (Automatic fire detector):
Thiết bị nhạy cảm với hiện tượng cháy như tăng nhiệt độ, khói, hoặc ánh sáng và truyền tín hiệu đến trung tâm báo cháy.

3.2.1 Đầu báo cháy dạng điểm (Point detector):
Được đặt trực tiếp trong khu vực bảo vệ và nhạy cảm với môi trường.

3.2.2 Đầu báo nhiệt (Heat detector):
Nhạy cảm với sự tăng nhiệt độ, gồm:

• Cố định (Fixed): Tác động khi nhiệt độ đạt ngưỡng.
• Gia tăng (Rate of rise): Tác động khi tốc độ tăng nhiệt độ đạt giá trị nhất định.
• Cáp báo nhiệt kiểu dây (Line type): Báo nhiệt dọc toàn bộ chiều dài cáp.

3.2.3 Đầu báo khói (Smoke detector):
Nhạy cảm với các hạt sinh ra từ cháy hoặc phân hủy nhiệt. Bao gồm:

• Ion hóa (Ionization): Nhạy với dòng ion hóa bên trong đầu báo.
• Quang điện (Photoelectric): Phát hiện sự hấp thụ hoặc tán xạ bức xạ.
• Tia chiếu (Beam): Sử dụng đầu phát/thu và gương phản xạ.

3.2.4 Đầu báo lửa (Flame detector):
Nhạy cảm với bức xạ từ ngọn lửa.

3.2.5 Đầu báo cháy kết hợp (Combine detector):
Nhạy cảm với ít nhất hai hiện tượng cháy.

3.2.6 Đầu báo khói dạng hút (Aspirating smoke detector):
Hút mẫu không khí qua hệ thống đường ống để phân tích khói.

3.3 Nút nhấn báo cháy (Manual call point):
Thiết bị cho phép báo cháy bằng tay.

3.4 Nguồn cung cấp điện (Electrical power supply):
Thiết bị cấp nguồn điện cho toàn bộ hệ thống.

3.5 Các thành phần kết nối (Conjunctive devices):
Bao gồm dây dẫn, cáp tín hiệu và linh kiện liên kết các thiết bị trong hệ thống.

3.6 Tủ trung tâm báo cháy (Fire alarm control panel):
Thiết bị quản lý, nhận tín hiệu báo cháy, phát tín hiệu báo động và kiểm tra hệ thống.

3.7 Chuông báo cháy (Sound alarm):
Cảnh báo cháy qua âm thanh.

3.8 Đèn báo cháy (Light alarm):
Cảnh báo cháy qua ánh sáng.

4. Quy định chung của tiêu chuẩn TCVN 5738:2021

4.1 Thiết kế và Lắp đặt Hệ thống Báo cháy

Việc thiết kế và lắp đặt hệ thống báo cháy phải tuân thủ chặt chẽ các quy định và yêu cầu của các tiêu chuẩn liên quan hiện hành.

4.2 Các yêu cầu đối với Hệ thống Báo cháy

Hệ thống báo cháy cần đảm bảo các tiêu chí sau:

• Phát hiện cháy kịp thời theo đúng chức năng đã đề ra.
• Chuyển tín hiệu phát hiện cháy thành cảnh báo rõ ràng, giúp người xung quanh có thể nhanh chóng hành động.
• Có khả năng chống nhiễu tốt.
• Cảnh báo nhanh chóng và rõ ràng trong trường hợp hệ thống gặp sự cố.
• Không bị ảnh hưởng bởi các hệ thống khác, dù lắp đặt chung hay riêng biệt.
• Duy trì hoạt động và không bị vô hiệu hóa trước khi kịp phát hiện đám cháy.

4.3 Độ tin cậy của Hệ thống Báo cháy

Hệ thống báo cháy phải hoạt động ổn định, thực hiện đầy đủ các chức năng đã được đề ra mà không gây ra sai sót.

4.4 Ảnh hưởng từ Tác động Bên ngoài

Các tác động từ bên ngoài gây sự cố cho một bộ phận của hệ thống không được phép dẫn đến sự cố lan truyền trong toàn hệ thống.

4.5 Các Thành phần có trong Hệ thống Báo cháy

Hệ thống báo cháy chứa các bộ phận cơ bản như sau:

• Trung tâm báo cháy.
• Đầu báo cháy tự động.
• Hộp nút ấn báo cháy.
• Bộ phận liên kết.
• Nguồn điện.

Ngoài ra, tùy theo yêu cầu, hệ thống có thể bổ sung thêm các module, thiết bị truyền tín hiệu, giám sát, và các thành phần khác.

4.6 Lựa chọn Loại Đầu báo Cháy

4.6.1 Đầu báo cháy khói

Chọn loại đầu báo có độ nhạy phù hợp với các loại khói khác nhau.

4.6.2 Đầu báo cháy lửa

Sử dụng trong các trường hợp:

• Khi cháy xuất hiện ngọn lửa hoặc bề mặt quá nhiệt (>600°C).
• Phòng có chiều cao vượt ngưỡng sử dụng của đầu báo khói hoặc nhiệt.
• Tốc độ phát triển đám cháy nhanh, đầu báo khác không đáp ứng yêu cầu bảo vệ.

Độ nhạy của đầu báo lửa phải phù hợp với phổ phát xạ ngọn lửa từ các vật liệu cháy trong vùng bảo vệ.

4.6.3 Đầu báo cháy nhiệt

Sử dụng khi đám cháy giai đoạn đầu chủ yếu phát sinh nhiệt, hoặc khi các đầu báo khác có nguy cơ gây báo cháy giả.

Không sử dụng đầu báo nhiệt gia tăng hoặc nhiệt kép trong môi trường có biến động nhiệt độ lớn (>5°C/min).
Đầu báo nhiệt cố định không phù hợp với môi trường mà nhiệt độ đám cháy khó đạt đến ngưỡng kích hoạt.

Ngưỡng kích hoạt của đầu báo nhiệt phải cao hơn ít nhất 20°C so với nhiệt độ tối đa của môi trường lắp đặt.

4.6.4 Kết hợp nhiều đầu báo

Khi không xác định rõ hiện tượng đặc trưng của cháy, nên sử dụng kết hợp nhiều đầu báo hoặc đầu báo hỗn hợp nhạy cảm với các hiện tượng cháy khác nhau.

Chú thích: Hiện tượng đặc trưng của cháy là dấu hiệu có thể nhận biết ngay trong giai đoạn đầu của đám cháy.

Xem đầy đủ tại đây: >> Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5738:2021 <<

TCVN 5738:2021 là tiêu chuẩn quan trọng quy định các yêu cầu kỹ thuật cho hệ thống báo cháy tự động trong nhà và công trình. Cùng LEO Asia tìm hiểu chi tiết hơn về hệ thống báo cháy tự động để đảm bảo sự an toàn và hiệu quả trong việc phòng cháy chữa cháy.