Hệ thống chữa cháy vách tường: Cấu tạo, tiêu chuẩn và ứng dụng
Hệ thống chữa cháy vách tường (còn gọi là hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà hoặc fire hydrant cabinet system) là tuyến phòng thủ đầu tiên trong hệ thống chữa cháy của mọi công trình dân dụng và thương mại.
Nội dung trang
Khi xảy ra đám cháy, người trong tòa nhà hoặc lực lượng ứng cứu ban đầu có thể sử dụng hệ thống chữa cháy vách tường ngay lập tức mà không cần đợi xe chữa cháy bên ngoài. Hiểu đúng cấu tạo, yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn lắp đặt hệ thống chữa cháy giúp chủ đầu tư và ban quản lý tòa nhà đầu tư đúng, đạt nghiệm thu PCCC và đảm bảo an toàn thực sự.
Hệ thống chữa cháy vách tường là gì?
Hệ thống vách tường là mạng lưới đường ống cấp nước áp lực cao đi trong tòa nhà, kết nối với các tủ họng nước chữa cháy vách tường (fire hose cabinet) đặt tại mỗi tầng hoặc khu vực. Khi mở van trong tủ, nước từ hệ thống đường ống qua van góc, qua cuộn vòi và lăng phun để dập lửa.
Hệ thống chữa cháy vách tường khác với hệ thống sprinkler ở chỗ: sprinkler kích hoạt tự động theo nhiệt độ, còn hệ thống vách tường cần người chủ động mở van và hướng lăng. Hai hệ thống bổ trợ nhau và thường được yêu cầu song song trong công trình lớn.
Cấu tạo hệ thống chữa cháy vách tường
Hệ thống chữa cháy vách tường gồm các thành phần chính:
Nguồn nước và bể chứa
Bể chứa nước chữa cháy thường đặt ở tầng hầm hoặc tầng kỹ thuật, dung tích từ 36m³ (công trình nhỏ) đến trên 200m³ (tòa nhà lớn), tính theo lưu lượng yêu cầu × thời gian chữa cháy (thường 3 giờ). Một số thiết kế dùng bể mái kết hợp với trọng lực để cấp nước cho tầng thấp khi mất điện.
Hệ thống bơm chữa cháy
Bơm chữa cháy chính (điện) là bơm ly tâm điện áp 380V. Bơm dự phòng (diesel) tự động khởi động khi mất điện lưới, đảm bảo hệ thống chữa cháy vách tường hoạt động liên tục. Bơm bù áp (jockey pump) công suất nhỏ, chạy liên tục để duy trì áp lực trong đường ống — khi áp giảm, tủ điều khiển tự động khởi động bơm chính.
Đường ống cấp nước PCCC
Thường là ống thép đen sơn đỏ hoặc ống thép mạ kẽm, đường kính từ DN80 đến DN150 tùy lưu lượng. Hệ thống chữa cháy vách tường thường dùng cấu hình vòng (ring main) hoặc nhánh (branch) — cấu hình vòng đảm bảo cấp nước từ cả hai phía khi một nhánh bị chặn bởi đám cháy. Van khóa được bố trí định kỳ trên đường ống để phân đoạn, cho phép cô lập một khu vực khi cần sửa chữa.
Tủ họng nước chữa cháy vách tường
Tủ họng nước chữa cháy gồm: vỏ tủ thép sơn đỏ, có cửa kính (nhìn thấy thiết bị bên trong); van góc chữa cháy DN50/DN65 — điểm kiểm soát dòng nước; cuộn vòi chữa cháy D50/D65 chiều dài 15–30m; lăng phun chữa cháy đa năng điều chỉnh từ tia đặc đến phun sương; áp kế (tùy chọn) hiển thị áp lực nước tại vị trí tủ.
Hệ thống điều khiển bơm
Tủ điện điều khiển bơm chữa cháy với chế độ tự động (AUTO)/thủ công (MANUAL)/tắt (OFF). Cảm biến áp lực tự động khởi động bơm khi áp suất trong hệ thống chữa cháy vách tường giảm dưới ngưỡng cài đặt. Bơm diesel phải khởi động trong vòng 10–15 giây sau khi mất điện.
Tiêu chuẩn lắp đặt hệ thống chữa cháy vách tường
Vị trí tủ họng nước chữa cháy
Theo QCVN 06:2022/BXD và thực hành PCCC: khoảng cách tối đa từ bất kỳ điểm nào đến tủ họng nước gần nhất là 25m (tính theo đường đi của vòi); tủ đặt tại hành lang hoặc khu vực tiếp cận dễ dàng, không bị che khuất; tủ đặt cạnh thang bộ thoát nạn là vị trí tối ưu; chiều cao tủ: trung tâm van góc ở 1,35m ± 0,15m so với mặt sàn.
Yêu cầu áp lực và lưu lượng
Hệ thống chữa cháy vách tường phải đảm bảo tại vị trí bất lợi nhất: áp suất tại van họng nước tối thiểu 2,5 bar khi đang chữa cháy; lưu lượng tối thiểu tại lăng phun 2,5 L/s với vòi D50 và lăng phun tia đặc; số họng nước hoạt động đồng thời thường 2 họng.
Yêu cầu thử nghiệm và nghiệm thu
Trước khi nghiệm thu hệ thống vách tường phải thực hiện: thử áp lực đường ống toàn tuyến ở 1,5× áp lực làm việc; thử vận hành bơm chữa cháy ở các chế độ tự động và thủ công; đo áp suất và lưu lượng thực tế tại họng nước xa nhất và cao nhất; kiểm tra thời gian tự khởi động bơm khi mất điện.
Công trình nào bắt buộc lắp hệ thống chữa cháy vách tường?
| Loại công trình | Ngưỡng bắt buộc |
|---|---|
| Chung cư | Từ 5 tầng hoặc 16m chiều cao trở lên |
| Văn phòng, khách sạn | Từ 5.000m² sàn trở lên hoặc từ 28m chiều cao |
| Trung tâm thương mại | Từ 2.500m² sàn trở lên |
| Nhà xưởng hạng C | Từ 3.000m² trở lên |
| Nhà xưởng hạng A, B | Mọi quy mô |
| Bệnh viện, trường học | Từ 1.000m² trở lên |
| Kho hàng | Từ 1.000m² trở lên |
Bảo trì hệ thống chữa cháy vách tường định kỳ
Theo quy định PCCC, hệ thống vách tường phải được bảo trì: hàng tháng chạy thử bơm chữa cháy 5–10 phút ở chế độ thủ công; 6 tháng/lần kiểm tra cuộn vòi, van góc, lăng phun, kiểm tra tủ điều khiển, đo áp suất tại họng nước; hàng năm thử nghiệm toàn hệ thống chữa cháy vách tường và kiểm tra bình ắc-quy bơm diesel.
Thiết kế và lắp đặt hệ thống chữa cháy vách tường tại LEO Asia
LEO Asia cung cấp trọn gói hệ thống chữa cháy vách tường: từ tư vấn thiết kế thủy lực (tính toán lưu lượng, áp lực, đường ống), cung cấp thiết bị đồng bộ (bơm, tủ họng nước, van góc, cuộn vòi, lăng phun), thi công lắp đặt đến nghiệm thu PCCC và ký hợp đồng bảo trì.
Tham khảo thêm cuộn vòi chữa cháy và van góc chữa cháy để hiểu từng thành phần trong tủ họng nước. Liên hệ dịch vụ thiết kế và thi công PCCC để nhận tư vấn và báo giá hệ thống chữa cháy vách tường cho công trình của bạn.
Hotline/Zalo: 0886.299.599 · Email: info@leoasia.com.vn · Địa chỉ: Số 07 Đường số 1, KP 2, P. Hiệp Bình Phước, TP. Thủ Đức, TP.HCM
Hệ thống chữa cháy vách tường là đầu tư an toàn thiết yếu cho mọi công trình dân dụng và thương mại. Thiết kế đúng thủy lực, chọn thiết bị đúng tiêu chuẩn và bảo trì đúng chu kỳ là ba yếu tố đảm bảo hệ thống vách tường luôn sẵn sàng hoạt động hiệu quả trong những phút đầu tiên của đám cháy — khi mỗi giây đều có giá trị.
