Tiêu chuẩn TCVN 5738: Nội dung, yêu cầu và áp dụng thực tế
Tiêu chuẩn TCVN 5738 là văn bản kỹ thuật bắt buộc áp dụng cho mọi hệ thống báo cháy tự động tại Việt Nam. Bất kỳ công trình nào lắp đặt hệ thống báo cháy — từ chung cư, văn phòng đến nhà máy và bệnh viện — đều phải tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn TCVN 5738 để được nghiệm thu PCCC và đưa vào vận hành hợp pháp. Bài viết này tóm tắt toàn bộ nội dung chính, các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc và hướng dẫn áp dụng thực tế tiêu chuẩn TCVN 5738 cho chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và đội ngũ kỹ thuật PCCC.
Nội dung trang
Tiêu chuẩn TCVN 5738 là gì?
Tiêu chuẩn TCVN 5738 có tên đầy đủ là “TCVN 5738:2021 — Hệ thống báo cháy tự động — Yêu cầu chung”, được ban hành bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, thay thế phiên bản TCVN 5738:2001. Tiêu chuẩn TCVN 5738 phiên bản 2021 là bản hiệu lực mới nhất và được tham chiếu từ tiêu chuẩn châu Âu EN 54 về hệ thống phát hiện cháy và báo cháy.
Tiêu chuẩn TCVN 5738 quy định:
- Yêu cầu kỹ thuật đối với từng thành phần của hệ thống báo cháy tự động.
- Nguyên tắc thiết kế, lắp đặt và nghiệm thu hệ thống báo cháy.
- Yêu cầu về nguồn điện, cáp kết nối và vị trí lắp đặt thiết bị.
- Quy định vùng bảo vệ (zone) và phạm vi bao phủ của đầu báo.
Tiêu chuẩn TCVN 5738 không quy định loại công trình nào phải lắp hệ thống báo cháy — điều đó được quy định trong QCVN 06:2022/BXD. Tiêu chuẩn TCVN 5738 chỉ quy định: khi đã lắp, phải lắp như thế nào.
Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn TCVN 5738
Tiêu chuẩn TCVN 5738:2021 áp dụng cho hệ thống báo cháy tự động lắp đặt trong: nhà ở, chung cư cao tầng; tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn; nhà xưởng, kho hàng, cơ sở sản xuất; bệnh viện, trường học, công trình công cộng; và công trình công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật.
Các thành phần hệ thống theo tiêu chuẩn TCVN 5738
Tủ trung tâm báo cháy
Theo tiêu chuẩn TCVN 5738, tủ trung tâm phải: nhận tín hiệu từ tất cả đầu báo trong hệ thống; phân biệt rõ trạng thái bình thường/báo động/sự cố/tắt tiếng; đặt tại vị trí có người trực 24/7; có nguồn điện dự phòng (ắc-quy) duy trì tối thiểu 24 giờ ở chế độ chờ và 30 phút ở chế độ báo động.
Đầu báo cháy
Tiêu chuẩn TCVN 5738 yêu cầu lựa chọn loại đầu báo phù hợp với đặc điểm từng khu vực: đầu báo khói quang cho phòng ngủ, văn phòng, hành lang; đầu báo nhiệt cho bếp ăn, nhà xưởng có bụi, garage; đầu báo nhiệt gia tốc cho kho hàng, gara ô tô; đầu báo lửa cho khu vực có nguy cơ cháy bùng phát nhanh.
Thiết bị cảnh báo
Tiêu chuẩn TCVN 5738 quy định âm lượng chuông báo cháy phải đạt tối thiểu 65 dB(A) tại mọi điểm trong vùng bảo vệ, và phải nghe rõ hơn tiếng ồn nền ít nhất 5 dB(A).
Nút nhấn báo cháy thủ công
Tiêu chuẩn TCVN 5738 yêu cầu lắp nút nhấn báo cháy thủ công tại mọi lối thoát hiểm, cầu thang bộ và hành lang chính. Khoảng cách tối đa từ bất kỳ điểm nào đến nút nhấn gần nhất không quá 30m.
Yêu cầu lắp đặt đầu báo theo tiêu chuẩn TCVN 5738
| Loại đầu báo | Diện tích bao phủ tối đa/đầu báo | Khoảng cách tối đa giữa 2 đầu báo | Khoảng cách đến tường |
|---|---|---|---|
| Đầu báo khói (trần phẳng ≤ 6m) | 80m² | 11m | ≤ 5,5m |
| Đầu báo nhiệt (trần phẳng ≤ 3,5m) | 30m² | 7m | ≤ 3,5m |
| Đầu báo nhiệt (trần phẳng 3,5–7m) | 20m² | 6m | ≤ 3m |
Vị trí lắp đầu báo: lắp trên trần, cách tường tối thiểu 0,5m; không lắp trong luồng không khí thổi trực tiếp từ điều hòa (khoảng cách tối thiểu 1,5m); không lắp đầu báo khói trong phòng có nhiệt độ thường xuyên trên 50°C.
Vùng bảo vệ (Zone) theo tiêu chuẩn TCVN 5738
Tiêu chuẩn TCVN 5738 quy định mỗi zone báo cháy không được vượt quá: 30 đầu báo trong một zone; 2.000m² diện tích sàn trong một zone; 1 tầng của tòa nhà trong một zone.
Yêu cầu về cáp và nguồn điện theo tiêu chuẩn TCVN 5738
Tiêu chuẩn TCVN 5738 có các yêu cầu nghiêm ngặt về cáp kết nối:
- Cáp kết nối đầu báo, chuông, nút nhấn: phải là cáp chống cháy (fire-resistant cable) có khả năng duy trì hoạt động ít nhất 30 phút ở 750°C theo tiêu chuẩn IEC 60331.
- Cáp đi trong ống bảo hộ: ống kim loại hoặc ống PVC chống cháy khi đi hở.
- Ắc-quy dự phòng: phải được kiểm tra và thay định kỳ, đảm bảo dung lượng đủ (24h standby + 30 phút alarm).
Điểm mới của TCVN 5738:2021 so với phiên bản 2001
Tiêu chuẩn TCVN 5738:2021 cập nhật một số điểm quan trọng: tham chiếu chuẩn châu Âu EN 54 thay vì tiêu chuẩn Liên Xô cũ; bổ sung yêu cầu cho hệ thống báo cháy địa chỉ; quy định rõ hơn về khoảng cách lắp đầu báo theo chiều cao trần nhà; bổ sung yêu cầu về tự chẩn đoán và báo lỗi của tủ trung tâm.
Tư vấn thiết kế và lắp đặt đúng tiêu chuẩn TCVN 5738 tại LEO Asia
LEO Asia cung cấp dịch vụ tư vấn thiết kế hệ thống báo cháy tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn TCVN 5738:2021, từ khâu tính toán số lượng đầu báo, chọn loại cáp, đến hỗ trợ hồ sơ nghiệm thu PCCC.
Xem thêm hệ thống báo cháy tự động và tủ trung tâm báo cháy để tham khảo thiết bị phù hợp. Liên hệ dịch vụ thiết kế và lắp đặt PCCC của LEO Asia để được tư vấn cụ thể cho công trình của bạn.
Hotline/Zalo: 0886.299.599 · Email: info@leoasia.com.vn · Địa chỉ: Số 07 Đường số 1, KP 2, P. Hiệp Bình Phước, TP. Thủ Đức, TP.HCM
Tiêu chuẩn TCVN 5738:2021 là nền tảng pháp lý và kỹ thuật không thể bỏ qua khi thiết kế, lắp đặt hệ thống báo cháy tại Việt Nam. Nếu bạn cần hỗ trợ áp dụng tiêu chuẩn TCVN 5738 cho công trình cụ thể, đội ngũ kỹ sư LEO Asia sẵn sàng đồng hành.
